RAR-3 49.CZYM SIĘ RÓŻNI BUDYNEK TRADYCYJNY OD INTELIGENTNEGO W ZAKRESIE STRUKTURY, INTEGRACJI SYSTEMÓW, ELEWACJI? NA CZYM POLEGA STRATEGIA DZIAŁANIA WSPÓŁCZESNEGO MENAGERA BUDYNKU?

	BUDYNEK TRADYCYJNY	BUDYNEK INTELIGENTNY
Przyczyny powstania	Powstaje w odpowiedzi na bieżące potrzeby danej grupy lub instytucji.	Skonstruowany, by nie tylko odpowiadać na bieżące potrzeby, ale również móc w przyszłości podlegać łatwej modyfikacji, umożliwiającej rozbudowę struktury i świadczonych usług, odpowiadając na zmieniające się potrzeby (np. mobilne ściany)
Relacje z otoczeniem	Nie „odczuwa” wewnętrznych ani zewnętrznych stanów otoczenia	Za pośrednictwem systemów elektronicznych „odczuwa” stany otoczenia i reaguje na nie tak, aby zapewnić użytkownikom komfortowe warunki (np. systemy p. poż., czujniki temperatury, wilgotności, systemy odpowiedzialne za mikroklimat)
Światło	Nasłonecznienie pomieszczeń uzależnione od usytuowania na działce (względem stron świata)	Zapewnia kontrolę nasłonecznienia, zapobiega nadmiernemu nagrzewaniu się pomieszczeń i oślepianiu światłem słonecznym
Instalacje	Zmiana instalacji wiąże się z wielkimi pracami remontowymi	Pozwala na stałą modyfikację instalacji, bez ingerencji w wystrój lub konstrukcję budynku (instalacje pod „inteligentną podłoga” lub między sufitem a stropem
Ochrona	Wymaga osób kontrolujących dostęp do obiektu (portier, stróż), nie ostrzega przed intruzami	Kontrola dostępu do budynku (czytniki kart identyfikacyjnych, systemy monitoringowe)
Zarządzanie	Budynkiem zarządza administrator, dbający o jego stan techniczny	Zarządza facility menager, dbający, by budynek jak najlepiej spełniał wymagania użytkowników i właścicieli oraz by przynosił zysk
Koszty	Drogi w eksploatacji	Stwarza warunki maksymalizujące wydajność użytkowania budynku przy minimalnych kosztach eksploatacji
Relacje z człowiekiem	Nie jest zorientowany na użytkowników i nie dostosowuje się do nich	Maksymalizuje efektywność działań użytkowników, dostosowuje się do ich potrzeb

• Współczesny menager budynku nazywany jest Facility Managerem. Skupia się na tworzeniu optymalnych warunków środowiska pracy po to, by firmie łatwiej było funkcjonować. 
• Zawód ten można potraktować jak swoistą hybrydę, która łączy w sobie wiele obszarów gospodarowania, takich jak:
• • utrzymanie obiektów i urządzeń,
  • usługi administracyjne
  • architektoniczno-budowlane,
  • zdrowie i bezpieczeństwo,
  • zarządzanie finansowe
  • i inne
• Od facility managera wymaga się znajomości zarówno ekonomii, architektury, jak i przedmiotów inżynieryjnych. Zajmuje się on obiektem począwszy od studiów początkowych, jakimi są programowania i planowanie, poprzez procesy projektowe, realizację, eksploatację, konserwację, modernizację, adaptację, rozbudowę, aż do wyburzenia włącznie. Oznacza to utrzymanie efektywności obiektu we wszystkich stadiach rozwojowych budynku.

RAR-3 48.WYMAGANIA ERGONOMICZNE W ZAKRESIE PROJEKTOWANIA STANOWISK PRACY PRZY KOMPUTERZE

• Ergonomiczne zaprojektowanie miejsca pracy zwiększa wydajność pracy użytkownika, chroni jego zdrowie, zapewnia komfort, zadowolenie i identyfikację z miejscem pracy. Przy projektowaniu miejsca pracy przy komputerze muszą być wzięte pod uwagę nie tylko ergonomiczne, ale także psychologiczne aspekty takie jak eliminacja przeszkód do wykonania zadań, wprowadzenie aktywności fizycznej, możliwości przeprowadzania rozmów i dyskusji, umożliwienie współpracy i kontaktów międzyludzkich, zapewnienie kontaktu wzrokowego ze środowiskiem zewnętrznym (niekoniecznie zewnętrze obiektu), zapewnienie odpowiednich ram czasowych wykonywania pracy.
• Ogólne wymagania, które należy spełnić projektując miejsce pracy przy komputerze:
• • rysunek
  • Stanowisko pracy wyposażone w monitor ekranowy powinno być tak usytuowane w pomieszczeniu, aby pracownik miał swobodny dostęp do tego stanowiska
  • Ukształtowanie stanowiska powinno być takie, by zapobiegało promieniowaniu na innych użytkowników, dlatego odległości pomiędzy sąsiednimi monitorami powinny wynosić, co najmniej 0,6m, a miedzy pracownikiem a tyłem sąsiedniego monitora 0,8m.
  • Należy zastosować wyposażenie o nieodblaskowej powierzchni - stopień odbicia światła od powierzchni blatu 20 – 50%
  • Blat powinien być o odpowiedniej głębokości i kształcie, aby zapewnić odpowiednią odległość oczu od monitora i pomieścić także klawiaturę i mysz oraz zapewnić podparcie dla przedramion i nadgarstków
  • Klawiatura musi być umieszczona 15 cm od krawędzi biurka lub na wysuwanym blacie
  • Krzesło i biurko muszą dawać możliwość utrzymania prawidłowej postawy w czasie pracy [ramię i przedramię oraz udo i podudzie tworzą kąty proste]
  • Stawisko komputerowe najlepiej umieścić na stronie bez okien
  • Natężenie oświetlenia na blacie powinno wynosić 500 lx, w pomieszczeniu 300 lx.
  • Barwy mebli i wyposażenia powinny być spokojne
  • Dobre są uproszczone formy i likwidacja przedmiotów przeszkadzających w pracy
  • Łatwość modyfikacji stanowiska
  • Łatwość podłączania zasalania i tworzenia sieci lokalnej
  • Niezbędne jest określenie zakresu prac oraz ilości i wielkości urządzeń wspomagających
  • Dodatkowy blat biurka dla telefonu i innych urządzeń, szafki i regały na kółkach – do przechowywania segregatorów – ułatwia to aranżację dostosowana do potrzeb chwili. Nadstawki nad biurko, krzesło na kółkach z regulowana wysokością siedzenia i oparcia i podłokietnikami
  • Dobrze jest zastosować wykładziny tłumiące hałas
  • Odpowiednia temperatura, wilgotność, wentylacja

RAR-3 47.CO POWINIEN ZAWIERAĆ PROGRAM FUNKCJONALNO-PRZESTRZENNY I JAKIE SĄ ETAPY JEGO POWSTAWANIA?

• zestawienie danych, niezbędnych do zaprojektowania sprawnie funkcjonującego, odpowiadającego potrzebom przyszłych użytkowników obiektu
• na poziomie programowania [czyli przed projektowaniem] ustala się:
• • potrzebne pomieszczenia
  • odpowiednie powierzchnie pomieszczeń
  • wzajemne powiązania i zależności między pomieszczenia

RAR-3 46.CO OZNACZA TERMIN "SYNDROM CHOREGO BUDYNKU", PRZYCZYNY JEGO POWSTAWANIA, SPOSOBY ZAPOBIEGANIA

• w latach 70 XX wieku odkryto zależność pomiędzy złym samopoczuciem, dolegliwościami i problemami zdrowotnymi a konstrukcją i wyposażeniem budynków - zjawisko to określono jako SBS [Sick Building Syndrome] czyli właśnie syndrom chorego budynku
• budynki gdzie około 30% użytkowników uskarża się na problemy nazywa się "chorym budynkiem"

RAR-3 45.HISTORIA ROZWOJU OBIEKTÓW BIUROWYCH. JAK ZMIENIAŁY SIĘ TYPY UKŁADÓW PRZESTRZENNYCH?

ANTYK:

• GRECJA: 
• • już w starożytnej Grecji rozwija się funkcja "urzędników" pełniących funkcje pośredników miedzy społeczeństwem a władzą - potrzeba przestrzeni, gdzie może się odbywać praca urzędników
  • buleuterion - obiekt użyteczności publicznej, zlokalizowany przy agorze, składający się z (rzut):
  • • dziedzińca z ołtarzem (sala spotkań i dyskusji)
    • sala amfiteatralna (sala obrad i głosowań)
• RZYM: 
• • także budynki biurowe państwowe
  • kuria i bazylika - obiekty użyteczności publicznej, o funkcji:
  • • sądowniczej
    • handlowej

RAR-3 44.TYPY MIEJSC OBSŁUGI PODRÓŻNYCH (MOP), ICH PODSTAWOWA CHARAKTERYSTYKA WRAZ Z WYMIENIENIEM ELEMENTÓW FUNKCJONALNYCH

Miejsce Obsługi Podróżnych (MOP) to wydzielony w pasie drogowym – poza koroną drogi – teren, wyposażony w miejsca postojowe dla pojazdów oraz w urządzenia służące zaspokajaniu potrzeb podróżnych. MOP-y w Polsce podzielone są na trzy klasy: 

• MOP klasy I - o funkcji wypoczynkowej: wyposażony w stanowiska postojowe (parking), jezdnie manewrowe, urządzenia wypoczynkowe, sanitarne i oświetlenie; dopuszcza się wyposażenie w obiekty małej gastronomii,
• MOP klasy II - o funkcji wypoczynkowo-usługowej: wyposażony w obiekty, o których mowa w pkt 1, oraz w stację paliw, stanowiska obsługi pojazdów, obiekty gastronomiczno-handlowe, informacji turystycznej,
• MOP klasy III - o funkcji wypoczynkowej i usługowej: wyposażony w obiekty, o których mowa w pkt 2, obiekty noclegowe oraz w zależności od potrzeb w agendy poczty, banku, biur turystycznych, biur ubezpieczeniowych.

MOP-y są ściśle związane z drogami o ograniczonej dostępności (autostrady i drogi ekspresowe) i muszą znajdować się w pasie drogowym. Nie należy utożsamiać prywatnych stacji benzynowych lub punktów zbiorowego żywienia (barów) z funkcją MOP. Na drogach niższych klas, w tym również 2 jezdniowych jak np. Gierkówka ww. elementy nazywa się obiektami i urządzeniami obsługi uczestników ruchu

RAR-3 43.TYPY SALONÓW SAMOCHODOWYCH, ICH PODSTAWOWA CHARAKTERYSTYKA, ZALECANE/PREFEROWANIE LOKALIZACJE

SALON TYPU GALERIA

• Charakterystyka: salon zajmuje parter zabudowy miejskiej, jednokondygnacyjny, wartość ekspozycyjna zawarta jest w przeszklonej witrynie, podstawową funkcją jest ekspozycja pojedynczych modeli, informacja, sprzedaż)
• Lokalizacja: centrum handlowe, biznesowe, miasta dużej lub średniej wielkości - wzdłuż pasaży przeznaczonych dla pieszych

RAR-3 42.FORMY PARKINGOWE W OBSZARACH ZURBANIZOWANYCH. PREFEROWANE FORMY PARKINGOWE W NASTĘPUJĄCYCH OBSZARACH: HISTORYCZNE CENTRUM MIASTA, CENTRUM MIASTA, TERENY MIESZKANIOWE WIELORODZINNE, TERENY MIESZKANIOWE JEDNORODZINNE, TERENY CENTRÓW HANDLOWYCH

FORMY:

• parkowanie przy ulicach (prostopadłe 2,3 – 2,5 x 5, równoległe, pod katem 45 lub 60˚
• parkingi jednopoziomowe – przy obiektach użyteczności publicznej, obiektach handlowych (ogromne przy obiektach handlowych lokalizowanych poza ścisłymi centrami)
• parkingi wielopoziomowe
• • Rampowe – z pochylniami wjazdowymi i zjazdowymi ( jeden pas na pochylni lub dwa – średnica pochylni, jedna pochylnie lub dwie, zadaszone lub bez przekrycia.
  • Półautomatyczne – dźwig podnosi samochody na wyższe poziomy, na konkretnych kondygnacjach samochód porusza się jednak na własnych kołach
  • Automatyczne – do parkingu ma dostęp tylko obsługa, samochód zostawia się na płytach lub taśmach, które automatycznie się poruszają i przenoszą go na miejsce parkowania. Mogą być w poziomie lub pionie.
• parkingi podziemne (poziom posadzki znajduje się minimum 1,3 m poniżej poziomu terenu
• parkingi pod budynkami (biurowymi, mieszkaniowymi, użyteczności publicznej, handlowymi)
• Wielkości parkingów:
• • Małe do 100 m2
  • Średnie 100 – 1000 m2
  • Duże powyżej 1000 m2 – musza mieć oddzielny wjazd i wyjazd. Lokalizuje się je w miejscach o dużym nasileniu ruchu np.: w okolicach dworców kolejowych lub autobusowych, portów lotniczych, teatrów, centrów handlowych, zespołów administracyjnych i dużych dzielnic mieszkaniowych

RAR-3 41.PODSTAWOWA CHARAKTERYSTYKA SYSTEMÓW PASYWNYCH I AKTYWNYCH POZYSKIWANIA ENERGII ODNAWIALNEJ I ICH MOŻLIWOŚCI ZASTOSOWANIA W BUDOWNICTWIE

• SYSTEMY PASYWNE – nie stosuje się żadnych zewnętrznych urządzeń, ani sztucznych wymienników ciepła. Stosuje się tylko tradycyjne elementy budynku, a system funkcjonuje głównie na zasadzie efektu szklarniowego, polegającego na przepuszczaniu do środka promieniowania słonecznego i uwiezieniu go w postaci energii cieplnej. Można wyróżnić kilka podstawowych rodzajów biernego pozyskiwania energii:

RAR-3 40.RÓŻNICE POMIĘDZY BUDYNKAMI PROEKOLOGICZNYMI TYPU NO-TECH / LOW-TECH A HIGH-TECH

LOW-TECH / NO-TECH

• Rezygnująca z aktywnych systemów uzyskiwania energii słonecznej oraz wszelkich kosztownych urządzeń technicznych
• Wykorzystywanie energii słonecznej opiera się na rozwiązaniach konstrukcyjnych, funkcjonalnych oraz odpowiednim ukształtowaniu bryły budynku
• Projektowanie w nurcie low-tech, często nazywanym ekologicznym, opiera się na wykorzystaniu materiałów znajdujących się w okolicy. W ten sposób elementy przyrody stają się istotną częścią budowli.
• Architektura ta wpisuje się dzięki temu w miejsce i kontekst, bazuje na rozwiązaniach organicznych, wykorzystuje lokalne materiały budowlane, nawiązuje do estetyki regionalnej
• Zwolennicy idei low-tech wskazują, że sama produkcja nowoczesnych, "ekologicznych" elementów budynku powoduje zanieczyszczenie środowiska o wiele większe niż ewentualne zyski
• Krytykują także transport nowoczesnych materiałów, które zazwyczaj produkowane są w jednym miejscu na ziemi, a później eksportowane - a to także powoduje zbędne zużycie energii

HIGH-TECH 

• wprowadza do architektury elementy wysokorozwiniętych technologii, dostrzegają wartości estetyczne w zintegrowaniu nowoczesnych technologii ze strukturą budynku. Najnowsze tendencje promują łączenie technologii z tradycyjnymi metodami wentylacji, ochroną przed nadmiernym uzyskiem energii słonecznej. Renzo Piano, Norman Foster, Richard Rogers, Thomas Herzog

RAR-3 39.ZAGADNIENIE ENERGOOSZCZĘDNOŚCI BUDYNKÓW W ASPEKCIE PROJEKTOWANIA, BUDOWANIA I EKSPLOATACJI

NAJWAŻNIEJSZE ASPEKTY PROJEKTOWANIA ENERGOOSZCZĘDNEGO:

• Pozyskiwanie energii z otoczenia (odnawialne źródła)
• Akumulacja energii
• Sterowanie energią

RAR-3 38.WYMIEŃ RODZAJE ODNAWIALNYCH ŹRÓDEŁ ENERGII I PRZEDSTAW ICH MOŻLIWOŚCI ZASTOSOWANIA W BUDOWNICTWIE

Odnawialne źródła energii to źródła energii, których używanie nie wiąże się z długotrwałym ich deficytem

ENERGIA SŁONECZNA

• Systemy pasywne – układy strukturalno–materiałowe, stanowiące integralną część budynku, pozyskujące i rozprowadzające ciepło, przy użyciu naturalnych sposobów przesyłania energii cieplnej za pomocą przewodzenia, konwekcji i promieniowania (np. szklarnie, ściany kolektorowe, systemy termosyfonowe)
• Systemy aktywne – wykorzystujące zaawansowane technologicznie mechaniczne środki do pozyskiwania i transportu ciepła (kolektory słoneczne i pompy cieplne) oraz do produkcji energii elektrycznej (ogniwa fotowoltaiczne)
• Systemu hybrydowe – łączą jedno i drugie

RAR-2 37.ŹRÓDŁA PRAWA REGULUJĄCEGO ZASADY PROJEKTOWANIA ARCHIETKTURY

ŹRÓDŁA PRAWA W POLSKIM PORZĄDKU PRAWNYM:

• Konstytucja
• ratfykowane umowy międzynarodowe
• ustawy
• rozporządzenia
• akty prawa miejscowego [w formie uchwał]

• źródła prawne podane w tej kolejności pokazują hierarchię zależności pomiędzy sobą - np. akty prawa miejscowego muszą być zgodne z wszystkimi aktami prawnymi znajdującymi się wyżej w hierarchii

USTAWA Z DNIA 7 LIPCA 1994 PRAWO BUDOWLANE:

• Ustawa - Prawo budowlane, normuje działalność obejmującą sprawy projektowania, budowy, utrzymania i rozbiórki obiektów budowlanych oraz określa zasady działania organów administracji publicznej w tych dziedzinach

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY Z DNIA 12 KWIETNIA 2002 R. W SPRAWIE WARUNKÓW TECHNICZNYCH JAKIM POWINNY ODPOWIADAĆ BUDYNKI I ICH USYTUOWANIE:

• Rozporządzenie ustala warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i związane z nimi urządzenia, ich usytuowanie na działce budowlanej oraz zagospodarowanie działek przeznaczonych pod zabudowę, zapewniające spełnienie wymagań art. 5 i 6 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.

AKTY PRAWA MIEJSCOWEGO: SUIKZP; MIEJSCOWE PLANY ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO; WARUNKI ZABUDOWY

NORMY BUDOWLANE:

• Normy określają m.in. jak powinny wyglądać rysunki budowlane, przedstawiają sposoby obliczeń wytrzymałości konstrukcji, zagadnienia fizyki budowli itd.

RAR-2 36.ODPOWIEDZIALNOŚĆ ETYCZNA W DZIAŁALNOŚCI ARCHITEKTA

• Zasady odpowiedzialności etycznej i zawodowej określa Kodeks Etyki Zawodowej Architektów, który został opracowany przez Izbę Architektów na podstawie projektu dokumentu, przygotowanego przez Radę Architektów Europy ACE.

ODPOWIEDZIALNOŚĆ ETYCZNA W DZIAŁALNOŚCI ARCHITEKTA:
WOBEC KRAJU I SPOŁECZEŃSTWA architekt ma obowiązek:

• służyć społeczeństwu wiedzą, talentem, doświadczeniem i pracą
• odnosić się z należytym szacunkiem i zrozumieniem do środowiska przyrodniczego oraz spuścizny historycznej, świadczącej o kulturze narodu, chronić je i otaczać opieką
• kierować się w swojej pracy zawodowej zasadą tolerancji wobec postaw ludzkich
• szerzyć wiedzę o architekturze, a swoim postępowaniem zjednywać zrozumienie dla działalności zawodowej architektów

RAR-2 35.CO OZNACZA "KONTEKST MIEJSCA" W ARCHITEKTURZE W MYŚL ETYKI ZAWODOWEJ. PODAJ PRZYKŁADY

KONTEKST MIEJSCA – zespół cech, jaki posiada dana lokalizacja:

• Dziedzictwo kulturowe
• Obiekty zlokalizowane w sąsiedztwie lokalizacji
• Wcześniejsza funkcja
• Tradycja lokalna (dot. wyglądu obiektu oraz funkcji)
• Historia miejsca
• Ilość ludzi odwiedzających miejsce (przechodzą obok lub jest ono dla nich widoczne)
• Kontekst architektoniczny, urbanistyczny, historyczny, tradycyjny
• Wprowadzana funkcja oraz wygląd zewnętrzny obiektu musi być zgodny z kontekstem miejsca, by obiekt był społecznie akceptowalny.

CO MÓWI KODEKS ETYKI ZAWODU ARCHITEKTA NA TEMAT KONTEKSTU:

• Architekci szanują w swej twórczości wartości zastane, dziedzictwo przyrodnicze i kulturowe i dbają o ich zachowanie i rozwój. Dążą do podnoszenia jakości życia i zamieszkiwania oraz jakości środowiska i otoczenia, w sposób nienaruszający ich równowagi, działając z przekonaniem, że efekty ich pracy służą szeroko pojętym interesom wszystkich, którzy mogą oczekiwać pożytku i zadowolenia z nich

RAR-2 34.RODZAJE OBIEKTÓW WYSTĘPUJĄCYCH W OBRĘBIE ZAKŁADU PRZEMYSŁOWEGO + KRÓTKA CHARAKTERYSTYKA

STREFY FUNKCJONALNE I ICH OBIEKTY:

• WEJŚCIOWA:
• • portiernia
  • wartowania
  • budynek biurowy [administracja + biura projektów]
  • bufet / jadalnia / stołówka [socjalna]
  • punkt pierwszej pomocy
  • zespół higieniczno-sanitarny: łaźnie, umywalnie, toalety, szatnie
• PRODUKCYJNA:
• • hale produkcyjne
  • • o strukturze uniwersalnej
    • o strukturze częściowo scalonej z urządzeniami procesu
    • obudowane struktury technologiczne
• MAGAZYNOWA:
• • magazyny [przechowywanie wyprodukowanych rzeczy, surowców]

RAR-2 33.OGÓLNE ZASADY ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO ZAKŁADU PRZEMYSŁOWEGO

• Reprezentacyjna:
• • strefa wejściowo-dojazdowa [portiernia + wartownia +dojazd]
  • socjalno-administracyjna
  • • socjalna = szatnia + umywalnia + sanitariaty + jadalnia
    • administracyjna = biura projektów + placówka badawcza + szkolenie kadr + informacja + stała praca biurowa + dozór techniczny + administracja wydziałowa
  • parkingowa 

• Produkcyjna:
• • strefa głównej produkcji [budynki produkcji + zaplecze techniczne]
  • strefa produkcji pomocniczej  [budynki produkcji + zaplecze techniczne]

• Magazynowa

• Poza zakładem [dodatkowo]:
• • parkingi samochodowe, autobusowe [w pobliżu strefy wejściowej]
  • obiekty usługowe związane z zakładem [np. sklep firmowy, pawilon wystawowy, dom kultury, ośrodek rekreacji, sportu]

NA PLAN ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO ZAKŁADU PRZEMYSŁOWEGO MAJĄ WPŁYW NASTĘPUJĄCE CZYNNIKI:

• diagram produkcyjny [wiedzieć jakie czynności po sobie następują, żeby rozmieszczenie budynków odpowiadało procesowi]
• plan przepływu materiałów [np. żeby było wiadomo w którym miejscu produkcji ważne jest dodanie jakiegoś składnika - lokalizacja pomocniczych magazynków]
• ustawienie maszyn [ma wpływ na plan budynków]
• plan zatrudnienia [możliwość oszacowania wielkości strefy socjalnej i jej podziału]
• wyposażenie zakładu
• działka budowlana
• transport i komunikacja
• zaopatrzenie w energię, wodę - przyłącza

RAR-2 32.WYMIENIĆ I OPISAĆ ZGRUPOWANIA PRZESTRZENNE PRZEMYSŁU

FORMY KONCENTRACJI (ZGRUPOWANIA PRZESTRZENNEGO) PRZEMYSŁU:

• Przemysł rozproszony
• Skupienia przemysłowe
• Ośrodek przemysłowy – miejscowość posiadająca zakłady przemysłowe
• Okręg przemysłowy – obszar o dużym nagromadzeniu zakładów przemysłowych, które wykazują ze sobą powiązania produkcyjne
• • składa się z przynajmniej kilku ośrodków 
  • posiada znaczny odsetek ludności zatrudnionej w przemyśle 
  • skupia znaczny potencjał wytwórczy na niewielkim obszarze 
  • duża część zakładów pracy wykazuje powiązania produkcyjne 
• Technopolie – ośrodki z dominacją przemysłów wysokiej techniki
• • miasta, okręgi przemysłowe najnowszej generacji, w których koncentrują się parki technologiczne i parki naukowe
  • ich powstanie wiąże się z trzecią rewolucją przemysłową
  • główna gałąź przemysłu to przemysł wysokich technologii - high-tech
  • czynniki lokalizacji high-tech to: wysoko wykwalifikowana kadra, dobra infrastruktura, sąsiedztwo placówek naukowo-badawczych oraz duże nakłady finansowe na badania innowacyjne

RAR-2 31.ZASADY LOKALIZACJI PRZEMYSŁU [PODSTAWOWE TYPY PRZEMYSŁU I RODZAJE PRODUKCJI PRZEMYSŁOWEJ]

CZYNNIKI WYBORU LOKALIZACJI PRZEMYSŁU:

• przyrodnicze
• • baza surowcowa i źródła energii
  • zasoby wodne
  • bariery ekologiczne
• techniczno-ekonomiczne
• • infrastruktura techniczna
  • korzyści aglomeracji
  • rynek zbytu [chłonność i bliskość]
  • siła robocza [zasoby i kwalifikacje]
  • zaplecze naukowo-techniczne
• społeczno-polityczne
• • polityka państwa [tworzenie sse, ulgi itd]
  • prawodawstwo

RAR-2 30.CO WPŁYWA NA POCZUCIE KOMFORTU W UŻYTKOWANIU POMIESZCZEŃ PRACY, NAUKI I WYPOCZYNKU

MIKROKLIMAT:

• dobra temperatura - jak jest za ciepło ludzie stają się agresywni - zapobieganie przegrzaniu, ale też i przemarzaniu
• odpowiednia wilgotność powietrza
• ruch powietrza
• wymiana powietrza

RAR-2 29.ZAGADNIENIE DOSTĘPNOŚCI TERENÓW I OBIEKTÓW DLA OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH (UWZGLĘDNIAJĄC RÓŻNE RODZAJE NIEPEŁNOSPRAWNOŚCI)

ZASADY PROJEKTOWANIA POMIESZCZEŃ DOSTĘPNYCH DLA OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH

RAR-2 28.POJĘCIE ERGONOMII W PROJEKTOWANIU ARCHITEKTONICZNYM

• ergonomia = ergon [praca] + normos [prawo]
• Ergonomia jest to dziedzina wykorzystująca wiedzę o możliwościach psychofizycznych i potrzebach człowieka do projektowania i korygowania wyrobów użytkowych, maszyn, urządzeń, narzędzi, organizowania miejsca pracy i otaczającego nas środowiska w celu zapewnienia odpowiedniej wydajności, komfortu, bezpieczeństwa i satysfakcji z pracy
• Systematyczne badania o charakterze ergonomicznym zaczęto prowadzić dopiero w okresie II wojny światowej w USA i w Wielkiej Brytanii. Wyprodukowanych na użytek wojny skomplikowanych czołgów, samolotów, łodzi podwodnych, radarów, itp. przeciętny człowiek nie był w stanie obsłużyć w sposób właściwy i skuteczny. Sprawne posługiwanie się tymi urządzeniami wymagało długotrwałego szkolenia lub dawało niepełne wykorzystanie możliwości sprzętu. Zaczęto prowadzić badania zmierzające do określenia granic możliwości człowieka w zakresie przenoszenia określonych obciążeń fizycznych, psychicznych i środowiskowych. Wyniki tych badań wykorzystano do opracowania zasad racjonalnego konstruowania urządzeń. Na początku były to urządzenia kontrolne, sygnalizacyjne i sterownicze, a później całe systemy. Po zakończeniu wojny opracowane rozwiązania ergonomiczne oraz metody i techniki badań przeniesiono do przemysłu cywilnego
• Celem głównym jest polepszanie warunków pracy człowieka, które obejmuje dostosowanie ich do możliwości pracownika oraz właściwy dobór pracownika do danej pracy i jego edukację obejmującą specyfikę stanowiska
• WSPÓŁCZEŚNIE ergonomia jest nauką interdyscyplinarną, kompleksową i stosowaną, obejmującą wzajemnie przenikające się nauki z wielu dziedzin. Korzysta z dorobku takich nauk lub dziedzin naukowych jak:
• • psychologia pracy,
  • socjologia pracy,
  • fizjologia pracy,
  • higiena, medycyna pracy,
  • organizacja pracy,
  • antropometria
  • nauk technicznych, np. materiałoznawstwa, budowy maszyn
• Rozwija się w 2 kierunkach:
• • ergonomia koncepcyjna – wprowadzenie zasad humanizacji techniki już na etapie założeń, a później projektowania
  • ergonomii korekcyjnej – modernizacja istniejących systemów oraz poprawienie warunków pracy

RAR-2 27.PIĘĆ WSPÓŁCZESNYCH BUDYNKÓW, ZREALIZOWANYCH PO ROKU 1980 W POLSCE

KURYŁOWICZ STEFAN [APAKA]:

• centrum biurowe Focus Filtrowa - gigantyczny 6-ścian o powierzchni 62 tyś.m2; każda ściana zewnętrzna została inaczej opracowana; budynek wewnątrz tworzy 4 niezależne części z dużym atrium po środku; wewnątrz ogród zimowy z widokiem na Pola Mokotowskie; zastosowanie double skin facade; 

RAR-2 26.TRZECH WSPÓŁCZESNYCH ARCHITEKTÓW KRAJOWYCH I ICH TWÓRCZOŚĆ

KURYŁOWICZ STEFAN:

• projektant związany mocno z Warszawą - tam znajduje się najwięcej i najbardziej rozpoznawalnych jego projektów
• wykładowca na Politechnice Warszawskiej, prowadził równolegle pracownię architektoniczną APAKA
• jego budynek Eko Parku i biurowiec LOTU znalazły się w atlasie PHAIDONA na lata 1998-2002 - nie był anonimowy na świecie
• zginął w wypadku samolotowym w 2011 / urodzony w 1949 [miał 62 lata]
• człowiek o szerokich zainteresowaniach - lotnictwo, żeglarstwo, auta; bardzo aktywny: uprawiał narciarstwo, biegał
• specjalizował się w projektowaniu obiektów użyteczności publicznej - biurowców o dużej skali
• jego projekty cechuje: wysoki standard wykonania, minimalizm, proste formy, poszukiwanie detalu "technicznego" [ozdoby nie są dodane, ale rozwiązania techniczne obiektu stanowią dekorację są w sobie], "architektura nie może być nieuzasadnionym fajerwerkiem", dostosowanie projektu do otoczenia, funkcjonalizm, podkreślenie relacji obiektu z kontekstem
• Kuryłowiczem rządziła logika interesu ekonomicznego, był businessmanem wśród architektów
• był laureatem nagrody SARP, ale także był nominowany do Nagrody im. van de Rohe
• ważniejsze realizacje:
• • biurowiec LOTU - double skin facade; przestrzeń pomiędzy szkleniami - rekreacyjna; prosta bryła pełna wdzięku i elegancji
  • centrum biurowe Focus Filtrowa - gigantyczny 6-ścian o powierzchni 62 tyś.m2; każda ściana zewnętrzna została inaczej opracowana; budynek wewnątrz tworzy 4 niezależne części z dużym atrium po środku; wewnątrz ogród zimowy z widokiem na Pola Mokotowskie; zastosowanie double skin facade; 
  • biurowiec Prosta Tower - budynek biurowy w Warszawie, przylega jedną ścianą do wieżowca mieszkaniowego - Łucka City; początkowo miał być też mieszkaniówką, ale w wyniku małego popytu w dobie kryzysu na mieszkania, zmieniono jego funkcję docelową na budynek biurowy; wtedy też otrzymał "falistą" żelbetową ażurową konstrukcję wystawioną na czoło elewacji obiektu
  • siedziba Avon
  • apartamentowiec Symfonia w Gdańsku
  • fabryka wiązek kablowych 
  • osiedle mieszkaniowe Marina Mokotów

RAR-2 25.WPŁYW USTALEŃ SOBORU WATYKAŃSKIEGO II NA KSZTAŁTOWANIE ARCHITEKTURY SAKRALNEJ XX W.

• Podstawą jest „Konstytucja o liturgii świętej” z 1963 r
• Motywacja: potrzeba dostosowania sztuki kościelnej do mentalności i potrzeb współczesnego człowieka
• Duże znaczenie symbolizmu (skróty i oszczędności środków artystycznych) bardziej niż ilustracyjność
• Preferowane są założenia centralne i nie tak wysokie jak np. w gotyku
• Plan i bryła świątyni ma się różnić od budynków mieszkalnych i użytkowych
• Kościoły powinny mieć miarę ludzką, sprzeciw wobec monumentalizmowi budowli sakralnych
• Wnętrze kościoła nie powinno wymuszać sztucznego zachowania, powinno być w miarę „przytulne”, swojskie dla wiernych (zgoda na regionalizm)
• Kościoły powinny przejąć odrobinę funkcji społecznych (zgromadzenia, dyskusje, występy chórów), dlatego dokomponowane zostały pomieszczenia socjalne, wielofunkcyjne, tak aż powstało centrum parafialne
• Obszerny plac przed świątynią i duże obejście procesyjne wokół niej
• Msza twarzą do ludu – zaangażowanie wiernych w liturgię – ołtarz główny nie ma już przylegać do ściany, lecz być od niej odsunięty i być bliżej centrum świątyni i koncentrować uwagę
• Strefa ołtarzowa powinna być podkreślona, ale nie oddzielona od pozostałej części kościoła (znikają balaski, zwane cancalli)
• Dowolność w umieszczeniu tabernakulum – może się znajdować za ołtarzem
• Ambony w widocznych miejscach
• W świątyniach ławki dla wiernych i zapewnienie pełnej widzialności i słyszalności
• Zasadnicze wytyczne w sprawie budowy nowych kościołów: regulują potrzebną ilość kościołów, obszar, powierzchnię, kształt działki na budowę i rozplanowanie parafii, a także usytuowanie świątyni i budynków towarzyszących oraz jego wielkość
• Konfesjonały, klęczniki, pulpity i ławki mają być w stylu odpowiednim do wnętrza kościoła i być widoczne

RAR-2 24.WYJAŚNIJ POJĘCIE GENIUS LOCCI I JEGO ZNACZENIE W PROJEKTOWANIU

• Genius Locci (z łac.) - bardzo popularne w Anglii Spirit ot the Place (z ang.) co można przetłumaczyć jako Duch / Dusza Miejsca. Zachowanie wartości niematerialnych miejsca. Np. dom, w którym mieszkał Papież lub ważna dla danej społeczności osoba może być kiczowaty, ale należy go zachować w tkance miejskiej gdyż tworzy klimat miejsca, nadaje mu specyficzny charakter.
• należy nawiązać do klimatu, ducha miejsca przez dobre dopasowanie formy i funkcji nowej tkanki, „plomby” w zabudowie do otoczenia. Wyczucie odpowiedniej dla miejsca formy powinno się także odbywać przez zastosowanie odpowiednich materiałów (silny wpływ ma tutaj regionalna tradycja budowlana). Dobre musi być także wpasowanie w układ urbanistyczny (linie zabudowy, kwartały itp.).
• wartości niematerialne może mieć także przyroda. Należy, więc dobrze wpisać się w krajobraz i jakość przestrzeni (w górach formy spadziste, na pustyni czy równinie formy i układy horyzontalne.

RAR-2 23.CZYNNIKI ZEWNĘTRZNE DECYDUJĄCE O WYBORZE LOKALIZACJI ZABUDOWY MIESZKANIOWEJ

UKSZTAŁTOWANIE TERENU:

• tereny górzyste i jeziora - lokalizowanie na stokach południowych
• miasta w kotlinach: północne i zachodnie tereny [ze względu na przewietrzanie]

BLISKOŚĆ WÓD:

• nie bezpośrednio nad wodami: owady, mgły, wilgoć, możliwość podtopień

NASŁONECZNIENIE:

• dobrze jest wybrać taką działkę, która zapewni odpowiednie nasłonecznienie w adekwatnych miejscach [np. taras i strefa dzienna od południowej strony a ulica od północnej] 

WIEJĄCE WIATRY:

• tereny na zachodnie, południu miast [wiatry wieją z zachodu i południa - przynoszą świeże powietrze, wywiewają dymy i spaliny na północ i wschód] 

RODZAJ PODŁOŻA:

• sprawdzić czy teren nie jest w obszarze szkód górniczych, czy w sąsiedztwie nie ma urobiska, czy teren nie jest osuwiskowy

INFRASTRUKTURA DROGOWA:

• zapewnienie możliwości dojazdu do działki
• z dala od dróg szybkiego ruchu

INFRASTRUKTURA TECHNICZNA:

• zaopatrzenie budynku w media

SĄSIEDZTWO:

• jak blisko do miasta - czy dostępne są podstawowe usługi - szkoły, przedszkola, sklepy
• czy w pobliżu nie ma czegoś zakłócającego spokój - np. lotnisko

MIEJSCOWY PLAN ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO:

• może się okazać, że w planie jest zapisana możliwa powierzchnia zabudowy działki, ilość kondygnacji, spadki dachu itd. i to może kolidować z potzrebami

UPODOBANIA INWESTORÓW

RAR-2 22.OMÓW ZAGADNIENIE BEZPIECZEŃSTWA AKUSTYCZNEGO W BUDOWNICTWIE MIESZKANIOWYM

HAŁAS:

• niepożądane, nieprzyjemne, dokuczliwe, a często nawet szkodliwe drgania mechaniczne ośrodka sprężystego działające za pośrednictwem powietrza na organ słuchu człowieka
• pochodzenie: komunikacja, zakłady pracy, porty lotnicze, ale także mieszkania sąsiadów, instalacje 

RAR-2 21.OPISZ JAKI WPŁYW NA KSZTAŁTOWANIE ARCHITEKTURY DOMU JEDNORODZINNEGO MA JEGO USYTUOWANIE

USYTUOWANIE WZGLĘDEM STRON ŚWIATA:

• maksymalna ekspozycja na słońce - czyli duże przeszklenia od strony południowej, a małe od północnej - ochrona przed stratami ciepła
• duża powierzchnia dachu o kącie ok 45 stopni, z wystawą południową - możliwość zamontowania paneli słonecznych
• taras, ogród - od strony południowej - nasłonecznionej - stąd wejście od północnej, tam też garaż - pomieszczenia, gdzie brak światła nie jest problemem
• zwarta bryła - polepszenie bilansu energetycznego [albo jak najmniejsza powierzchnia od północy a jak największa od południa
• strefy budynku w zależności od stron świata:
• • strefa gospodarcza - od północy
  • strefa dzienna - od południowego wschodu / zachodu, południa
  • strefa nocna - od wschodu

USYTUOWANIE W DANEJ STREFIE KLIMATYCZNEJ:

• odpowiednio dostosowane spadki dachu - np. w rejonach górskich dachy o nachyleniu 35-45 stopni ze względu na mocne opady

USYTUOWANIE W REGIONIE, KONTEKŚCIE:

• każdy region posiada charakterystyczne dla siebie cechy [np. kąt nachylenia dachu, materiał, detale architektoniczne], które należy respektować i w jakiś sposób się do nich odnieść - tak, aby budynek nie wyglądał w danym miejscu przypadkowo 

TWÓRCZOŚĆ ALVARA AALTO NA TLE NA TLE ROZWOJU ARCHITEKTURY MODERNISTYCZNEJ ZE SZCZEGÓLNYM UWZGLĘDNIENIEM KONCEPCJI ARCHITEKTURY ORGANICZNEJ

ALVAR AALTO:

• żył w latach 1898-1976 (78 lat)
• architekt finlandzki, ale jego twórczość dotyczy też innych krajów - m.in. Szwecji
• postrzegany jako architekt modernistyczny, ale jego podejście do architektury wynikało nie z idei czy teorii, ale z próby zrozumienia, interpretowania tradycji narodowej, sposobu życia użytkowników jego architektury, odwoływania się do rodzimego kontekstu - korzystania z niego
• założył swoja pierwszą pracownię w 1921 w Jyvaskyla (Finlandia) - jego prace w pierwszym okresie są w stylu północnego klasycyzmu, który dominował w ówczesnym czasie
• w latach 20` i 30` wraz z żona Aino, odbywa wiele podróży do Europy i zaznajamia się z modernistycznymi trendami
• w 1935 zakłada firmę produkującą wyposażenie obiektów - Artek
• architekt wszechstronny - projekty urbanistyczne, budynków użyteczności publicznej, zakładów przemysłowych, obiektów sakralnych, prywatnych domów, mieszkaniówki, wnętrz i ich wyposażenia

RAR-1 20.CO TO JEST REWITALIZACJA OBSZARÓW MIEJSKICH?

REWITALIZACJA:

• oznacza proces zmian przestrzennych, technicznych, społecznych i gospodarczych podjętych w interesie publicznym, których celem jest wyprowadzenie obszaru z sytuacji kryzysowej, przywrócenie mu dawnych funkcji oraz stworzenie warunków do jego dalszego rozwoju z wykorzystaniem jego cech endogenicznych
• pojęcie stosowane w odniesieniu do części miasta lub zespołów obiektów budowlanych, które w wyniku przemian gospodarczych, społecznych, ekonomicznych i innych utraciły swoją pierwotną funkcję i przeznaczenie
• rewitalizacja jest działaniem interdyscyplinarnym, z zakresu planowania przestrzennego, budownictwa, ekonomii, polityki społecznej
• kilka problemów na których skupia się zagadnienie współczesnej rewitalizacji obszarów miejskich: 
• • ożywienie opustoszałych śródmieść, które utraciły znaczenie jako centra handlowe miast - polepszenie jakości przestrzeni publicznych w mieście
  • poprawa jakości życia i odtworzenie więzi społecznych na wielkich osiedlach - blokowiskach
  • tworzenie lokalnych wspólnot, które dbają o otaczający ich skrawek ziemi -  poczucie przynależności 
  • rozwiązywanie problemów przy pomocy Lokalnych Programów Rewitalizacji
  • 
    

RAR-1 19.CO TO JEST ŚRODOWISKO PRZYRODNICZE. WYMIEŃ ELEMENTY SKŁADOWE

ŚRODOWISKO PRZYRODNICZE:

• całokształt ożywionych i nieożywionych składników przyrody, ściśle ze sobą powiązanych

ELEMENTY ŚRODOWISKA PRZYRODNICZEGO:

• budowa geologiczna
• rzeźba terenu
• klimat
• stosunki wodne
• gleba
• organizmy żywe

RAR-1 18.IDEA MIASTA-OGRODU E. HOWARDA. PRZYKŁADY REALIZACJI

IDEA:

• intensywna urbanizacja w okresie tzw. boomu przemysłowego przyczyniła się do wielu problemów: przeludnienia, bezdomności, pogorszenia warunków życia - standard życia  wmieście pogarszał się pomimo bogacenia się ludności
• kryzysowa sytuacja miast była impulsem do rozważań nad nowymi koncepcjami urbanistycznymi które miały rozwiązać problemy ówczesnych miast
• jedną z koncepcji jest idea miasta-ogrodu Ebenezer`a Howard`a 
• miasto jest "skończoną" jednostką, która może pomieścić określoną ilość ludzi i zawiera określoną przestrzeń, otoczoną pasem zieleni produkcyjnej - w momencie, gdy miasto osiąga szczytową formę, tworzy się nowa niezależna jednostka urbanistyczna w formie miasta-satelity dla bazowego miasta. Satelita jest samodzielnym organizmem, posiada własne struktury, zapewnia pracę i żywność dla swoich mieszkańców
• w ten sposób zachowuje się równowagę pomiędzy wszystkimi elementami tworzącymi miasta - nie następuje przeludnienie, niedobór pracy, niedobór mieszkań, zieleni, żywności itp.
• miasto-ogród to koncepcja miasta, które miało zajmować powierzchnię 2450 ha [450 ha w formie koła o promieniu 1,2 km - obszar zabudowany, a pozostałe 2000 ha to zaplecze zieleni]
• centralnie położone miasto miało być połączone gwiazdą 6 ulic z krajową siecią drogową
• zakładano 30 000 mieszkańców jako docelową wielkość miasta
• środek miasta przeznaczony został na park centralny z rozmieszczonymi wokół niego budynkami użyteczności publicznej [ratusz, muzeum, teatr, biblioteka]
• dookoła parku - galeria mieszcząca krytą promenadę, ogród zimowy, sklepy
• dalej - domy otoczone ogrodem w formie pierścieniowych bulwarów, z których środowy skupiałby budynki użyteczności publicznej
• zewnętrzną strefę miasta stanowiłyby tereny uprawne
• w efekcie idea okazała się w praktyce trochę utopijna: tylko duże miasto daje możliwość zatrudnienia, część mieszkańców satelity i tak pracuje w mieście macierzystym, wiec traktuje satelitę tylko jako sypialnię, satelita w żaden sposób nie jest powiązana z miastem macierzystym

PRZYKŁADY:

• idea Howarda kodyfikowała, opisywała i rozpowszechniała ideę, która została już wcielona w życie przed Howardem - osiedle Bournville wokół fabryki Cadbury, osiedle Port Sunlight w Anglii, czy osiedla zakładane przez rodzinę Krupp w Niemczech
• "pierwsze" miasto-ogród: Letchworth, później ogrody Hampstead oraz Welwyn
• Najstarsze miasto-ogród w Niemczech: Marga - więcej
• w Polsce: w Gliwicach osiedle Wilcze Gardło, Podkowa Leśna, Milanówek

RAR-1 17.CZYNNIKI WPŁYWAJĄCE NA KSZTAŁTOWANIE TERENÓW ZIELENI

TERENY ZIELENI:

• obszary pokryte roślinnością
• posiadają określoną funkcję [zieleń publiczna: skwery, bulwary, parki; zieleń o specjalnym przeznaczeniu: ogrody zoologiczne, botaniczne, cmentarze; zieleń osiedlowa; zieleń produkcyjna]

CZYNNIKI WPŁYWAJĄCE NA KSZTAŁTOWANIE TERENÓW ZIELENI:

• PRZYRODNICZE
• jakość gleb
• czynniki hydrologiczne
• klimat/mikroklimat
• pokrycie terenu [szata roślinna]
• ukształtowanie terenu
• GOSPODARCZO - SPOŁECZNE
• użytkowanie terenu
• demografia
• bliskość terenów zurbanizowanych
• dostępność terenów
• lokalizacja przemysłu
• tradycje regionalne
• zapotrzebowanie na tereny rekreacyjne
• charakter miasta

RAR-1 16.CHARAKTERYSTYCZNE SCHEMATY ROZWIĄZAŃ PRZESTRZENNYCH OGRODÓW W PRZEKROJU HISTORYCZNYM

STAROŻYTNOŚĆ:

• wiadomości na temat ogrodów z malowideł, płaskorzeźb, opisów
• ogrody są proste [forma prostokąta], zamknięte [otoczone ogrodzeniem], osiowe [brama-obiekt architektoniczny-winnica-altana-zbiornik wody ze święta wodą - wszystko to na osi], symetryczne, jednoprzestrzenne, tarasowe
• EGIPT
• • rozwojowi ogrodów sprzyja: żyzna dolina Nilu, rozwój hydrotechniki, potrzeba wprowadzenia zieleni w suchym i gorącym klimacie
  • ogrody mają charakter ozdobny i użytkowy
• MEZOPOTAMIA [BABILON I ASYRIA]
• • rozwojowi ogrodów sprzyja: żyzna dolina rzek Eufratu i Tygrysu, potrzeba wprowadzenia zieleni w suchym i gorącym klimacie
  • sztuczne wysokie tarasy i "wiszące" ogrody [są zbudowane na ceglanej konstrukcji z kolebkowymi sklepieniami - ogrody Semiramidy w Babilonie]
  • ogrody mają charakter ozdobny i użytkowy i kultowy
• PERSJA
• • przede wszystkim niewielkie ogrody przylegające do karawanserajów [domy zajezdne budowane na trasach handlowych], lub mieszczące się na ich dziedzińcach
  • ogród podzielony na równe części osiami krzyżującymi się w środku i zaakcentowanymi wąskimi kanałami wodnymi - w miejscu przecięcia fontanny, baseny
  • kanały wodne umożliwiały przy okazji nawadnianie ogrodu, a wodotryski orzeźwiały klimat - bogactwo urządzeń ogrodowych
• GRECJA
• • ogrody prywatne: znajdujące się wewnątrz domu - atrium i perystyl
  • ogrody publiczne: gimnazjony [rozwój tężyzny fizycznej i umysłowej - place, ulice, zieleń towarzysząca przestrzeniom sportowym, obiektom nauki] i akademie [tzw. święte gaje - ogrody myślicieli i uczonych greckich]

• RZYM
• • wyraźny podział na ogrody użytkowe [atria i perystyle] oraz ogrody rekreacyjno-reprezentacyjne
  • ogrody-parki cesarskie i ogrody-akademie posiadały układ swobodny, często krajobrazowy z geometrycznymi elementami
  • przy ogrodach cesarskich występują często zwierzyńce
  • posiadają bogaty zestaw form przestrzennych: rzeźby, malowidła, naczynia ogrodowe, aleje, rabaty kwiatowe, kolumnady, arkady, pergole, altany, tarasy widokowe, ogrody warzywne, obiekty sportowe itd.
  • charakter ogrodów jest typowo ozdobny, użytkowy, społeczny i reprezentacyjny
  • rodzaje ogrodów: miejskie ogrody przydomowe, ogrody-parki cesarskie, ogrody publiczne

RAR-1 15.JAKIE FUNKCJE SPEŁNIAJĄ WSPÓŁCZESNE OBSZARY WIEJSKIE

OBSZARY WIEJSKIE:

• tereny położone poza granicami administracyjnymi miast
• na poziomie międzynarodowym uznaje się definicję OECD, która mówi, że obszary wiejskie to te o gęstości zaludnienia mniejszej niż 150 os/km2

FUNKCJE:

• obszary wiejskie są wielofunkcyjne
• funkcja rekreacyjna, turystyczna
• funkcja rolnicza [produkcyjna]
• funkcja mieszkaniowa
• funkcja ochronna [ekologia]
• funkcja uzdrowiskowa [Ustroń, Goczałkowice itp.]
• ochrona przeciwpowodziowa [zakaz zabudowy terenów zalewowych]
• kulturowa [ochrona historycznej kompozycji krajobrazu ruralistycznego]

RAR-1 14.W JAKI SPOSÓB UWARUNKOWANIA ŚRODOWISKA NATURALNEGO WPŁYWAJĄ NA PLANOWANIE MIEJSCOWE I REGIONALNE

ŚRODOWISKO NATURALNE:

• ożywione i nieożywione składniki przyrody
• elementy środowiska naturalnego: budowa geologiczna, rzeźba terenu, klimat, stosunki wodne, gleba, organizmy żywe

WPŁYW ŚRODOWISKA NA PLANOWANIE: 

• istotny wpływ na planowanie ma ochrona środowiska naturalnego
• zagadnienia planowania przestrzennego w aspekcie ochrony środowiska obejmują:
• • zasoby i walory środowiska [możliwość wydobywania surowców mineralnych, pozyskiwania surowców rolniczych, rozwoju turystyki i rekreacji]
  • środowiskowe ograniczenia rozwoju miast i regionów oraz konflikty powstające na tle tych ograniczeń [np. budowa obwodnicy augustowskiej]
  • postulaty ochrony i kształtowania środowiska, które powinny być uwzględnione w koncepcjach i planach przestrzennego zagospodarowania
  • należy mieć na uwadze względy zrównoważonego rozwoju - racjonalne planowanie wykorzystania środowiska, tak by mogło się zregenerować 
• przy planowaniu należy uwzględnić warunki naturalne takie jak woda [możliwość podtopień], rzeźba terenu [możliwość osuwisk], klimat [zaproponowanie adekwatnych funkcji dla lokalnego mikroklimatu, np. obszary pod Wrocławiem nadają się na sady ze względu na swój klimat], glebę [dobra gleba wykorzystana pod rolnictwo]

RAR-1 13.PRZEDSTAWIĆ RELACJE ZALEŻNOŚCI POMIĘDZY MIEJSCOWYM PLANEM ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO A STUDIUM UWARUNKOWAŃ I KIERUNKÓW ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO

STUDIUM UWARUNKOWAŃ I KIERUNKÓW ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO:

• dokument określający w sposób ogólny sposób zagospodarowania terytorium gminy [zawiera informacje o przeznaczeniu terenów, np. pod zabudowę mieszkaniową, itp., ale także o przebiegu głównych szlaków komunikacyjnych, obszarów chronionych, sieci technicznych, itp.]
• studium jest aktem planowania przestrzennego, ale NIE JEST aktem prawa miejskiego [na jego podstawie nie może być wydana żadna decyzja administracyjna]
• studium jest natomiast aktem wewnętrznie obowiązującym, co znaczy, że wiąże wójta, burmistrza czy prezydenta miasta przy sporządzaniu m.in. miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego
• podmiotem odpowiedzialnym na stworzenie studium jest wójt, burmistrz, prezydent miasta, a uchwala go rada gminy
• studium przyjmowane jest jako uchwała rady gminy, ale nie posiada rangi przepisu prawa miejscowego, stanowi więc jedynie podstawę do opracowania MPZP 

ZALEŻNOŚĆ MIĘDZY STUDIUM A MPZP:

• podstawą dla sporządzenia miejscowych planów są wytyczne studium
• MPZP nie mogą naruszać postanowień studium
• MPZP jest już aktem prawa miejscowego

RAR-1 12.CO TO JEST KONCEPCJA PRZESTRZENNEGO ZAGOSPODAROWANIA KRAJU? KTO JĄ OPRACOWUJE?

KONCEPCJA PRZESTRZENNEGO ZAGOSPODAROWANIA POLSKI:

• Koncepcja Przestrzennego Zagospodarowania Polski powstaje na mocy Ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
• dokument regulujący planowanie przestrzenne w skali Polski, obecnie opracowywana jest KPZP do roku 2030 
• celem strategicznym dokumentu jest efektywne wykorzystanie przestrzeni kraju i jej zróżnicowanych potencjałów rozwojowych, tak aby osiągnąć: konkurencyjność, zwiększenie zatrudnienia i większą sprawność państwa, spójność społeczną, gospodarczą oraz przestrzenną w długim okresie czasu
• dokument KPZP opracowuje Ministerstwo Rozwoju Regionalnego, uwzględniając cele zawarte w rządowych dokumentach strategicznych
• Rada Ministrów przyjmuje KPZP oraz okresowe raporty o stanie zagospodarowania kraju
• Prezes Rady Ministrów przedstawia z kolei Sejmowi RP KPZP, by ministrowie i centralne organy administracji rządowej mogły sporządzić programy zawierające zadania rządowe, służące realizacji inwestycji o znaczeniu krajowym

KPZP OKREŚLA:

• uwarunkowania, cele, kierunki polityki przestrzennej państwa
• funkcję i specjalizację województw [np. śląsk o funkcji przemysłowej, a mazury rolniczej, agroturystycznej]
• politykę rozwoju miast, a w szczególności aglomeracji
• rozwój i restrukturyzację terenów poprzemysłowych
• politykę w zakresie rozwoju infrastruktury krajowej [transport, komunikacja, technicznej, szkolnictwa wyższego, instytutów badawczych, itp.]
• politykę państwa dotyczącą ochrony środowiska przyrodniczego wraz z rozwojem turystyki i rekreacji
• politykę dotyczącą organizacji w zakresie rolnictwa